Sveti Ahilije u Arilju istorija umetnost

Zbornik radova „Sveti Ahilije u Arilju“ predstavlja izuzetno naučno ostvarenje, kapitalnu monografsku studiju i nezamenljivu građu posvećenu jednom od najdragocenijih spomenika srpske srednjovekovne kulturne i duhovne baštine. Okupljajući vodeće istorijčare umetnosti, teologe, istorijčare i arheologe, ovo izdanje na temeljan, multidisciplinaran i estetski posvećen način osvetljava istorijski značaj, arhitektonsku skladnost i živopisni program zadužbine kralja Dragutina sa kraja XIII veka. Kroz seriju minuciozno razrađenih tekstova, zbornik vodi čitaoca kroz sve slojeve povesti ariljskog hrama — od njegovog osnivanja kao sedišta Moravske episkopije u vreme Svetog Save, preko Dragutinove ktitorske delatnosti, pa sve do kasnijih stradanja i obnova. Posebno težište i misaoni fokus ove studije položen je na fascinantno fresko-slikarstvo Crkve Svetog Ahilija. Naučnici detaljno raščlanjuju jedinstvena ikonografska rešenja, među kojima se posebno izdvajaju čuveni ktitorski portret kralja Dragutina sa modelom crkve u rukama, portreti njegovog brata kralja Milutina i žene Kataline, kao i unikatne predstave svetaca, vladara i arhijereja koje odišu monumentalnošću i profinjenošću takozvanog plemenitog stila nemanjićke epohe. Ono što ovo ostvarenje čini dragocenim jeste spajanje stroge naučne metodologije sa izuzetno pitkim, svečanim i nadahnutim tonu pripovedanja. Svaki rad u zborniku daje autentičan doprinos razumevanju ne samo umetničkih dometa ariljskog živopisa, već i šireg društvenog, političkog i duhovnog konteksta Srbije toga doba, u kojem se susreću vizantijska estetska tradicija i autentični narodni i vladarski identitet. Ispisana sa velikom erudicijom, tečno i sa dubokim poštovanjem prema svetim i umetničkim vrhunskim dometima, ova knjiga drži pažnju i pruža trajno nadahnuće svima koji poniru u dubine srpskog srednjovekovnog nasleđa. „Sveti Ahilije u Arilju“ predstavlja izvanrednu i nezaobilaznu preporuku za istorijčare umetnosti, teologe, arheologe, kolekcionare, kao i za sve ljubitele nacionalne istorije i sakralnog slikarstva koji žele da u svojoj biblioteci imaju temeljno svedočanstvo o jednom od najlepših bisera srpske kulturne baštine.