MAČJE OKO - Margaret Atvud

Margaret Atvud: Mačje oko Margaret Atvud u svom izuzetno slojevitom, vizuelno raskošnom i psihološki dubokom romanu „Mačje oko“ (*Cat's Eye*) ispisuje jedno od svojih najintimnijih i najmoćnijih književnih ostvarenja. Kanadska autorka, poznata po svojoj vrhunskoj pripovedačkoj virtuoznosti, u ovom delu sa minucioznom preciznošću i estetskom merom istražuje prirodu sećanja, umetničkog stvaranja, odrastanja i suptilnih, potisnutih trauma koje oblikuju čitav ljudski vek. Priča prati Elejn Risli, sredovečnu slikarku koja se vraća u svoj rodni Toronto povodom retrospektivne izložbe svojih rada. Povratak u grad njenog detinjstva pokreće lavinu potisnutih uspomena na kasne tridesete i četrdesete godine prošlog veka, vreme provedeno u specifičnom, gotovo surovom svetu devojačkih prijateljstava. U središtu njenog unutrašnjeg preispitivanja nalazi se relacija sa Kordilijom, devojčicom koja je bila istovremeno njena najbolja prijateljica i njen najžešći mučitelj. Kroz suptilne oblike vršnjačkog nasilja, manipulacije i emotivnog uslovljavanja, Atvud briljantno raščlanjuje kako se mlada duša bori za sopstveni glas i kako se te rane kasnije pretaču u umetnička platna. Ono što ovo delo čini izuzetno upečatljivim jeste autorkin prepoznatljiv, besprekorno izbrušen i vizuelno bogat stil pripovedanja. Njena proza teče sa elegancijom pesme u prozi, prožeta slikama prirode, naučnih detalja i bojenim tonovima sa slikarske palete. Atvud ne idealizuje detinjstvo; ona ga prikazuje u svoj njegovoj složenosti, sa svim njegovim tajnama, strahovima i okrutnostima. Kroz motiv mačjeg oka — staklenog klikera koji glavnoj junakinji služi kao talisman i vizuelni filter — roman istražuje kako usvajamo objektivan, distanciran i kritički pogled na sopstveni život. Ispisana tečno, sa izvanrednom erudicijom i dubokim humanističkim uvidom, ova knjiga drži pažnju od prve do poslednje stranice, ostavljajući snažan utisak na svakog ko je ikada preispitivao sopstvene korene. „Mačje oko“ predstavlja izvanrednu i nezaobilaznu preporuku za sve ljubitelje vrhunske savremene književnosti, psiholoških romana, priča o umetnosti i stvaralaštvu, kao i za svakog čitaoca koji teži da kroz estetski besprekornu prozu razume tajne ljudskog pamćenja i odrastanja.